มารู้จักคคุณสมบัติของบอลวาล์วเถอะ

บอลวาล์ว

ระบบการ จัดส่งก๊าซธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นทั้งฝั่งต้นน้ำ (Upstream) หรือ ฝั่งปลายน้ำ (Downstream) ย่อมคุ้นเคยกับวาล์วเป็นอย่างดี โดยเฉพาะวาล์วที่มีหน้าที่ในการปิดกั้นก๊าซที่มีความดันสูงเป็นหลัก วาล์วชนิดนี้เราพบเห็นได้บ่อยมากที่สุดนั้นคือ บอลวาล์ว ลักษณะ ของบอลวาล์วจะสอดคล้องกับชื่อของวาล์ว เนื่องจากการใช้ลูกบอลทรงกลมที่มีรูตรงกลางเป็นตัวปิดกั้นการไหลของก๊าซ โดยส่วนประกอบหลักๆของบอลวาล์ว สามารถแบ่งได้ดังต่อไปนี้

1. Ball ลูกบอลที่อยู่ภายในวาล์ว ถูกผลิตขึ้นจากวัสดุหลากหลาย แต่โดยส่วนใหญ่จะผลิตจากเหล็กกล้า ลูกบอลดังกล่าวนี้จะเจาะรูขนาดเท่ากับเส้นผ่านศูนย์กลางภายในท่อ วาล์ว ชนิดนี้เรียกว่า Full Bore Valve เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการใช้งานในระบบท่อที่ต้องการทำความสะอาดภายในท่อด้วย Pig แต่หากเจาะรูขนาดเล็กกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางภายในท่อ เราจะเรียกวาล์วชนิดนี้ว่า Reduce Bore Ball Valve

2. Valve Body โครงสร้างภายนอกของวาล์ว ซึ่งผลิตมาจากเหล็กหล่อ เป็นโครงสร้างหลักที่เชื่อมต่อกับท่อส่งก๊าซ โดยเชื่อมด้วยหน้าแปลน (Flange Ended) หรือแบบเชื่อมติดกับท่อส่งก๊าซ (Weld Ended)

ในการผลิตวาล์ว จะผลิต Valve Body เป็นสองชิ้น เมื่อทำการประกอบตัววาล์วเข้าด้วยกัน Valve Body ทั้งสองจะถูกเชื่อมต่อด้วยการเชื่อม ซึ่งมักจะใช้กับวาล์วที่รับแรงดันสูงมากๆ หรือประกอบเข้าด้วยกันด้วยการใช้น๊อตสำหรับวาล์วที่ใช้งานโดยทั่วไป นอกจากนี้ ยังมีรูปแบบการประกอบวาล์ว ที่แตกต่างกันอีก ได้แก่ หากประกอบวาล์วโดยใช้ Valve Body สองชิ้นเข้าด้วยกันแนวเดียวกันกับทิศทางการไหลของก๊าซ การประกอบวาล์วแบบนี้จะเรียกว่า Side Entry แต่หากทำการหล่อ Valve Body ออกมาทั้งชิ้น แล้วนำ Ball มาใส่ด้านบนแล้วปิดด้วย Valve Body อีกชิ้น จะเรียกการประกอบวาล์วแบบนี้ว่า Top Entry

3. Valve Seat เนื่องจากตัว Ball และ Valve Body ผลิตขึ้นมาจากเหล็ก และการประกอบเข้าด้วยกันย่อมมีช่องว่าง (Clearance) ทำให้ก๊าซสามารถไหลผ่านช่องว่างเหล่านี้ไปยังอีกด้านนึงได้ ดังนั้น วาล์วจึงจำเป็นต้องมี วาล์วซีท (Valve Seat) ลักษณะเป็นวงแหวน ที่อาจผลิตขึ้นมาจากยาง NBR, PTFE หรือวัสดุอื่นๆ จำนวน 2 วง ติดตั้งอยู่ทั้งทางด้านเข้าและออกของ Ball โดยวาล์วซีท (Valve Seat) มีหน้าที่ปิดกั้นก๊าซไม่ให้ไหลผ่านช่องว่างเล็กๆระหว่าง Ball และ Valve Body

4. Valve Stem เป็นแกนหมุนของบอลวาล์ว และเป็นส่วนที่เชื่อมต่อกับส่วนต้นกำลังการหมุนซึ่งอาจจะเป็นก้านวาล์ว หรือกล่องเกียร์ทดกำลัง (Gear Box)

นอกจากส่วนประกอบต่างๆที่ได้กล่าวมาแล้วนั้น ยังมีส่วนประกอบอื่นๆ ซึ่งขึ้นกับการออกแบบของผู้ผลิตต่างๆ เช่น Sealant Injection Port ใช้สำหรับฉีดสารหล่อลื่น หรือ สารยับยั้งการรั่วซึมของก๊าซผ่านวาล์ว, Vent Body เป็นวาล์วเล็กๆที่ใช้ระบายความดันตกค้างภายในโพรงวาล์วออก ในกรณีที่ต้องการบำรุงรักษาหรือถอดประกอบวาล์วเป็นต้น